Hoe meer alcohol, hoe meer risicogedrag

Ninette van Hasselt is als programmahoofd werkzaam bij het Trimbos-instituut. Zij maakt aan de hand van de theorie van Zinberg duidelijk dat het effect van alcohol wordt bepaald door het middel zelf, de setting waarin alcohol genuttigd wordt en de persoon die de alcohol drinkt. Wanneer de alcoholconsumptie afneemt, zullen de problemen volgens haar voor een deel zijn opgelost.

“Door alcohol worden mensen impulsiever en raken meer in het hier en nu. Sociale signalen kunnen zij minder goed duiden en er ontstaat een versterkte verbinding met de groep. Die bonding uit zich in een machocultuur en meer wij-zij gevoelens. Door overmatig alcoholgebruik overschatten mensen zichzelf en zijn zij sneller geagiteerd. De afbraak van alcohol verloopt in late uren traag, juist dan blijft het effect van alcohol dus groot.

Niet iedereen die drinkt wordt vervelend. De rol van de genen is hierin belangrijk en verklaart zo’n 40 tot 60% van de variatie. Die invloed neemt af wanneer men ouder wordt. Testosteron bij mannen is ook een grote boosdoener, dit hormoon leidt tot een toename van agressie. Jongeren nemen per definitie meer risico omdat een belangrijk deel van de  hersenen, de prefrontale cortex nog volop in ontwikkeling is. Wanneer men ouder is, schat men situaties beter in. Daarnaast hangen risicogedrag en de relatie met persoonlijkheids-kenmerken en persoonlijkheidsstoornissen sterk samen. Tot slot is de verwachting die iemand heeft over de effecten van alcohol van invloed op het werkelijke effect tijdens de uitgaansavond.

Mensen gaan meer drinken wanneer het warm is (hoge temperatuur), door drukte, harde muziek en weinig bewegingsvrijheid. Daarnaast speelt het 'time out' gevoel in het Nederlandse uitgaansleven een belangrijke rol. Uitgaan is in Nederland voornamelijk gericht op jongeren. Jongeren zijn onder elkaar en er is weinig sociale controle. Hoe sterker het time out gevoel, hoe meer mensen los gaan. In Frankrijk is dat heel anders, daar is veel minder sprake van monocultuur in het uitgaansleven. Jong en oud is in de horeca te vinden; jongeren kunnen familie tegenkomen bij het uitgaan.”

Deze column is een bewerking van de flitspresentatie die Ninette van Hasselt hield tijdens de bijeenkomst Borrelen op de Jaarwisseling die het CVGU organiseerde op 25 januari 2011.

laatst aangepast: 02/02/2011