In dit dossier artikelen over voetbal en de ongeregeldheden die dit met zich mee kan brengen, al dan niet versterkt door het gebruik van alcohol en/of drugs. Het gaat om voetbal in brede zin: gedrag van supporters van betaald voetbalclubs, alcohol- en drugs beleid in het amateurvoetbal en het bekijken van voetbalkampioenschappen op tv-schermen in de openbare ruimte.

Kennis - Wat is bekend uit wetenschap en onderzoek
Instrumenten - Welke hulpmiddelen zijn beschikbaar
Praktijkvoorbeelden - Ervaringen en aanbevelingen vanuit de praktijk

Foto: Inge van Mill Fotografie | Personen afgebeeld hebben geen relatie tot het onderwerp van deze uitgave of ieder onderwerp binnen het CVGU (Trimbos-instituut en het CCV)

Voetbal, veiligheid en gezondheid

Voetbal wordt niet alleen in het stadion, maar ook ver daarbuiten bekeken. Veel supporters komen in kroegen of rond grote tv-schermen in een uitgaansgebied bijeen om de competities te volgen.

Vooral belangrijke wedstrijden van de eredivisie, Europa Cup of het Nederlands Elftal brengen veel voetbalfans op de been. Dat geeft meestal een hoop gezelligheid in uitgaansgebieden, maar het kan ook leiden tot openbare orde problemen.

Aard en omvang
Er zijn grofweg twee situaties waarbij in uitgaansgebieden naar voetbal wordt gekeken:

1. Op grote schermen op pleinen in de openbare ruimte, toegankelijk voor grote aantallen bezoekers.
2. Op (televisie)schermen op de terrassen bij horecabedrijven.

De overlast tijdens de voetbalwedstrijden is voornamelijk alcoholgerelateerd. Veel supporters drinken bier bij de wedstrijden en de emoties kunnen tijdens het voetbal hoog oplopen.

Het aantal incidenten tijdens voetbalwedstrijden is de laatste jaren overigens afgenomen. Hier staat tegenover dat er een toename is van confrontaties tussen rivaliserende hooligans (voetbalvandalen) op andere plaatsen. Buiten voetbalwedstrijden om vechten zij met elkaar of met de politie.

Aanpak
Gemeenten kunnen regels opstellen om de overlast zoveel mogelijk te beperken en een (brand)veilige situatie te waarborgen, zodat iedereen van het voetbal kan genieten. Landelijk is afgesproken dat het niet is toegestaan om zonder vergunning grootformaat tv-schermen te plaatsen op een openbare plaats.

Grote schermen
Voor grote schermen op pleinen in de openbare ruimte is een evenementenvergunning nodig. De aanvraag wordt door de meeste gemeenten beschouwd als een C-evenement. Dit betekent dat het kernteam veiligheid een advies uitbrengt en dat voorwaarden voor een ordentelijk en veilig verloop kunnen worden gesteld.

Televisieschermen
Horecaondernemers die in het bezit zijn van een geldige terrasvergunning, kunnen in de meeste gemeenten zonder melding een televisiescherm plaatsen. Vaak zijn hier wel bepaalde voorwaarden aan gesteld. Denk aan de opstelling van het tv-scherm, de duur van de uitzending, de rol van de horecaondernemer voor het ordelijk verloop en een verbod op de verkoop van alcohol door middel van buitentaps of mobiele taps.

Overtredingen
Bij een overtreding van de gestelde regels, verstoring van de openbare orde of verstoring van het woon- en leefklimaat kan de gemeente overgaan tot een verbod op de plaatsing van televisieschermen. Daarnaast is de politie uiteraard altijd bevoegd om direct in te grijpen, als de situatie daarom vraagt.

Wet MBVEO
Sinds 1 september 2010 is de Wet Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast (Wet MBVEO) van kracht. Met deze wet hebben zowel de burgemeester als de officier van justitie extra bevoegdheden om in te grijpen bij voetbalvandalisme en ernstige overlast.